Społeczeństwo informacyjne

Społeczeństwo informacyjneO społeczeństwie informacyjnym w środowiskach naukowych dyskutowano głównie w latach siedemdziesiątych, osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, choć po raz pierwszy nazwy tej użyli Japończycy Todao Umesao i Yoneji Masuda w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych minionego wieku.

Społeczeństwo informacyjne postrzegano jako następną po społeczeństwie przemysłowym, formację rozwoju cywilizacyjnego. Formację, która kształtuje się z ogromną prędkością i dokonuje przeobrażeń praktycznie we wszystkich formach życia społecznego.

Nie istnieje powszechnie akceptowana definicja społeczeństwa informacyjnego. Dzieje się tak zapewne dlatego, że mamy do czynienia z pojęciem złożonym i trudnym, które wciąż jest w stanie tworzenia się. Trudności, które napotyka się przy definiowaniu społeczeństwa informacyjnego sprawiają, że jeszcze trudniejsze do wykonania jest zadanie opracowania wskaźników oraz metod ich pomiaru i/lub obliczenia, które pozwoliłoby ilościowo opisać społeczeństwo informacyjne. Brakuje też czytelnego i zrozumiałego aparatu pojęciowego oraz terminologicznego w tej dziedzinie. W potocznym znaczeniu społeczeństwo informacyjne jest rozumiane jako społeczeństwo, w której szczególną rolę odgrywa informacja i wiedza oraz techniki i urządzenia do jej transmisji i przetwarzania.

Techniki komunikacyjne i informacyjne (ang. Information and Communications Technology, znane także pod skrótem ICT) są więc nierozłącznie związane z istotą, cechami i rozwojem społeczeństwa informacyjnego.

Do cech społeczeństwa informacyjnego należą następujące własności:

  • wielka ilość dostępnej informacji, a dzięki komputerom i sieci - ogromne możliwości jej przesyłania, gromadzenia, magazynowania, przetwarzania, sortowania, prezentacji oraz wykorzystywania do objaśniania i przewidywania przyszłości w nieomal wszystkich dziedzinach aktywności człowieka;
  • globalizacja wszystkich obszarów działalności człowieka;
  • mobilność ludzi w wielojęzycznej i wielokulturowej przestrzeni rzeczywistej lub wirtualnej;
  • podniesienie wiedzy i kreatywności do rangi kapitału przynoszącego coraz większe zyski;
  • coraz większa dbałość o optymalizację decyzji podejmowanych zgodnie ze sformalizowanymi procedurami wykorzystującymi osiągnięcia matematyki;
  • dążenie do profesjonalizacji coraz to większej liczby stanowisk pracy;
  • formalizacja i standaryzacja procedur oraz kontrola jakości produkcji;
  • zmiana stosunków pracy, polegająca na realizacji pracy w modelu lean manufacturing czy telepracy;
  • tworzenie nowych i zanikanie nieprzydatnych specjalności zawodowych;
  • przesunięcie głównego postępu cywilizacyjnego z uczelni do wielu międzynarodowych korporacji lub wyspecjalizowanych agencji rządowych, bądź nastawionych na taką działalność organizacji non profit;
  • przejęcie części zadań edukacyjnych na podmioty rynkowe.

Budowa społeczeństwa informacyjnego w Europie stanowiła od początków jeden z głównych celów strategii lizbońskiej, będąc tym samym głównym elementem wspierającym rozwój gospodarki opartej na wiedzy. Priorytetem pierwszych europejskich planów w zakresie tworzenia społeczeństwa informacyjnego było m. in. wzmocnienie otoczenia infrastrukturalnego w celu poprawy dostępu do Internetu oraz podnoszenie elektronicznych umiejętności społeczeństw. Stanowisko to było warunkiem rozwoju czterech głównych horyzontalnych inicjatyw wpływających na kształt europejskiego społeczeństwa informacyjnego, a mianowicie: e-biznesu; e-administracji; e-zdrowia; e-edukacji. Zidentyfikowane w trakcie debaty publicznej wyzwania stojące przed przyszłością europejskiego społeczeństwa informacyjnego zostały następnie odzwierciedlone w nowym programie i2010, zaprezentowanym w czerwcu 2005 r., w którym Komisja Europejska przedstawiła nowe kierunki działań w zakresie ITC, wspierając realizację zreformowanej strategii lizbońskiej.

Priorytet budowy społeczeństwa informacyjnego zapoczątkowany w strategii lizbońskiej i wielokrotnie później rozszerzany oraz modyfikowany jest podtrzymywany m. in. z powodu przepaści cyfrowej między państwami Unii Europejskiej. Dzięki takiemu podejściu państwa członkowskie Unii mogą prezentować efektywność inicjatyw podejmowanych na poziomie krajowym, zarówno w wymiarze legislacyjnym, jak i w zakresie realizacji celów związanych z poprawą wskaźników opisujących budowę społeczeństwa informacyjnego, takich jak: użytkowanie Internetu w gospodarstwach domowych i przedsiębiorstwach, niwelowanie różnic w korzystaniu z Internetu ze względu na płeć czy stopień rozwoju handlu elektronicznego.

W kontekście inicjatyw podejmowanych na poziomie wspólnotowym społeczeństwo informacyjne obejmuje wiele różnych kwestii, począwszy od rozwoju infrastruktury i usług sieciowych i elektronicznych, wspieranie przyjmowania technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych (ICT) przez przedsiębiorstwa w celu podnoszenia swojej konkurencyjności, poprzez aspekty społeczne związane z niwelowaniem istniejącej przepaści cyfrowej czy wspieraniem zdolności cyfrowych, aż po rozwój elektronicznych usług publicznych. Polska w dyskusji nad priorytetami społeczeństwa informacyjnego szczególną uwagę przypisuje ograniczaniu problemu tzw. wykluczenia informatycznego, zarówno w kontekście dostępu do usług elektronicznych dla wszystkich obywateli, jak i umożliwienia oraz ustawicznego podnoszenia umiejętności korzystania z usług elektronicznych w życiu codziennym i zawodowym.

Literatura:
1. Społeczeństwo informacyjne i jego technologie, Warszawa 2004.
2. Wybrane aspekty konkurencyjności europejskiej, Warszawa 2005.



Podobne:
Internet - narzędzie do zdobywania informacji, czy także niebezpieczeństwo?

Internet Internet to ogólnoświatowa sieć komputerowa, określana również jako sieć sieci. Od chwili wprowadzenia ta sieć sieci stała się najpopularniejszym

Technologie internetowe

Technologie internetowe Szybka ekspansja Internetu powoduje, że oprócz pozytywnych walorów tego zjawiska, mamy do czynienia z cyberprzestęp